Ga naar inhoud
MeneerMarketinghome

Moet je een cookiebanner op je website hebben?

Door Meneer Marketing12+ jaar webdesign en marketing
8 min lezen

Je ziet op bijna elke site een cookiemelding en vraagt je af of die van jou er ook een moet hebben. Dat hangt niet af van je branche, maar van welke cookies je site plaatst. Hieronder staat welke dat zijn, wat een geldige toestemming is en wat je bijhoudt. Ik baseer me op de pagina's van de Nederlandse overheid die ik onderaan noem. Het is geen juridisch advies en regels kunnen veranderen, dus lees de bronnen na als er veel van afhangt.

Welke cookies vragen toestemming en welke niet?

Een cookie is een klein bestand dat je site in de browser van een bezoeker zet. De regels staan in de Telecommunicatiewet, en gaat het om persoonsgegevens, dan geldt ook de AVG. Ondernemersplein noemt beide als wettelijke basis. Of je toestemming nodig hebt, hangt af van wat het cookie doet. De overheid maakt dit onderscheid:

Soort cookieToestemming nodig?Voorbeeld
FunctioneelNee, wel vermeldenDe inhoud van een winkelwagen onthouden
Analytisch met weinig gevolgen voor de privacyNee, wel vermeldenAnonieme gegevens over het gebruik, alleen om je site te verbeteren
Analytisch en privacygevoeligJaEen meting die de gegevens ook voor iets anders gebruikt dan je site verbeteren
Tracking cookiesJaCookies die gedrag volgen en profielen maken, bijvoorbeeld voor advertenties op maat

Tracking cookies zijn de cookies die het gedrag van een bezoeker op een site volgen en daar een profiel van maken. Rijksoverheid.nl noemt gerichte advertenties als voorbeeld. Een pixel van Meta Ads of remarketing met Google Ads valt daar in de praktijk onder.

Wanneer heb je een cookiebanner nodig?

Zodra je site een cookie plaatst waarvoor toestemming nodig is. Gebruik je alleen functionele cookies en analytische cookies met weinig gevolgen, dan hoef je geen toestemming te vragen. Je moet bezoekers dan wel vertellen dat je cookies plaatst, bijvoorbeeld in je privacyverklaring.

Bij de meeste bedrijfssites die adverteren of meten komt die toestemming er wel bij. Dit zijn de gangbare situaties:

Wat je op je site gebruiktToestemming nodig?
Een winkelwagen, een inlogsessie, een taalkeuzeNee, dit zijn functionele cookies
Een eenvoudige telling van bezoek die weinig vastlegtNee, als het echt weinig gevolgen heeft voor de privacy
Google AnalyticsHangt af van de instelling en wat je met de gegevens doet
Een pixel van Meta Ads of remarketing van Google AdsJa

De rij over Google Analytics is bewust vaag. Of een meetprogramma onder de uitzondering voor analytische cookies valt, is aan jou om te kunnen onderbouwen. Ik kies daarom de rustige weg: op mijn eigen site laadt Google Analytics alleen als een bezoeker daar via de banner toestemming voor geeft. Een voorbeeld van wat wel onder de uitzondering kan vallen geeft de ACM op haar eigen site. Zij schrijft dat ze geen tracking cookies gebruikt, de laatste twee groepen cijfers van elk IP-adres weghaalt en de gegevens niet aan derden geeft.

Wat is een geldige toestemming?

Toestemming is geldig als de bezoeker er actief en met een echte keuze voor gekozen heeft. De overheidspagina's noemen deze eisen:

  • Een bezoeker moet actief toestemming geven.
  • Hij moet een duidelijke keuze hebben om toestemming te geven of te weigeren.
  • Je moet vooraf duidelijk zeggen welke gegevens je verzamelt, waarvoor je ze gebruikt, hoe lang je ze bewaart en welke bedrijven ze krijgen.
  • Intrekken moet net zo makkelijk zijn als geven.
  • Je moet kunnen aantonen dat je toestemming kreeg.
  • Een bezoeker die toestemming intrekt, houdt toegang tot je site.

Wat niet telt als toestemming, vind je in deze vergelijking:

Onderdeel van de bannerGeldigOngeldig
De keuzeEen duidelijke keuze om te accepteren of te weigerenEen schijnkeuze, bijvoorbeeld alleen een OK-knop
De vakjesStandaard uitVooraf aangevinkt
Doorgaan met de siteZonder keuze blijft het op nee staanDoorgaan geldt als akkoord
WeigerenDe site blijft werkenEen cookiewall die de toegang blokkeert
Het uitleggenDuidelijk in de banner zelfVerstopt in de algemene voorwaarden of het privacybeleid

De pagina's die ik las zeggen dat de keuze om te accepteren of te weigeren duidelijk zichtbaar moet zijn. Mijn advies is daarom twee knoppen die even opvallen, op dezelfde plek, zodat niemand zich een weg naar weigeren hoeft te zoeken.

Wat moet je vermelden en bijhouden?

Je vertelt bezoekers welke cookies je plaatst, waarom, hoe lang het cookie blijft staan en wie de gegevens ontvangt. Dat zet je in je privacyverklaring of in een aparte cookieverklaring. Ook als je geen toestemming nodig hebt, vermeld je dat je cookies plaatst. Wat er verder op een bedrijfssite hoort te staan, lees je in wat er op een zakelijke website moet staan.

Daarnaast moet je kunnen aantonen dat bezoekers toestemming gaven. De meeste banners bewaren de keuze van elke bezoeker. Vraag aan de leverancier van je banner hoe dat bij jou werkt en of je het kunt terugzien.

Wat doet een banner met je cijfers?

Zegt een bezoeker nee, dan mist hij in je meetgegevens. Google biedt Consent Mode als instelling om de keuze van de bezoeker door te geven aan zijn meetcodes. Hoe dat werkt en wat het met je advertenties doet, leg ik uit in Consent Mode uitgelegd. Wat het betekent voor het tellen van je aanvragen, staat in aanvragen en bestellingen meten.

Reken er dus op dat je cijfers lager uitvallen dan de werkelijkheid, zeker als je banner een echte keuze biedt. Dat is het gevolg van een keuze die de bezoeker mocht maken.

Cookies van externe diensten op je site

Veel sites bouwen iets van een andere partij in: een video, een kaart, een chatvenster of een boekingstool. Zo'n onderdeel kan zelf cookies plaatsen, ook als jij er niets van merkt. Jij blijft de eigenaar van de site en vertelt bezoekers welke bedrijven gegevens ontvangen. Kijk daarom bij elk ingebouwd onderdeel welke cookies het meebrengt. Brengt het cookies mee waarvoor toestemming nodig is, laad het dan pas nadat de bezoeker ja zei en toon tot die tijd een rustige plaatsvervanger.

Zo controleer je je eigen banner

Test hem zoals een bezoeker. Open je site in een privévenster en kijk in de instellingen van je browser welke cookies er staan voordat je ergens op klikt. Staan er al cookies van advertentiepartijen, dan is er geen toestemming gevraagd. Klik daarna op weigeren en kijk of de site blijft werken en er geen nieuwe cookies bijkomen. Controleer tot slot of je de keuze later kunt wijzigen.

Doe dit na elke wijziging aan je site. Een nieuwe meetcode, een ingesloten video of een nieuwe plug-in kan cookies toevoegen waar je banner niets van weet.

Wanneer ik je hierbij help

Op mijn eigen site laden meetcodes pas na toestemming en krijgt de bezoeker een echte keuze. Heb je al een site, dan loop ik na welke cookies er staan en wat je banner doet. Dat is extra werk tegen €80 per uur, exclusief btw, waarvan ik het aantal uren vooraf met je afspreek. Meer over de bedragen staat op Prijzen. Voor de juridische kant raadpleeg je iemand die daarvoor is opgeleid.

Veelgestelde vragen

Moet ik een cookiebanner hebben als ik alleen functionele cookies gebruik?

Nee, voor functionele cookies is geen toestemming nodig. Je moet bezoekers wel vertellen dat je cookies plaatst, bijvoorbeeld in je privacyverklaring. Zet je later een advertentiepixel of een meting met meer gevolgen op je site, dan verandert dat.

Wat is een cookiewall en mag dat?

Een cookiewall blokkeert of beperkt de toegang tot je site als iemand cookies weigert. Ondernemersplein schrijft dat toestemming ongeldig is bij een cookiewall, en dat bezoekers die toestemming intrekken toegang tot de site moeten houden.

Is doorsurfen na een melding genoeg als toestemming?

Nee. Stilzwijgende toestemming, zoals doorgaan met de site na een melding die zegt dat je dan akkoord bent, telt volgens Ondernemersplein niet. Een bezoeker moet actief toestemming geven.

Moet ik toestemming vragen voor de winkelwagen van mijn webshop?

Nee. Business.gov.nl noemt het onthouden van de inhoud van een winkelwagen als voorbeeld van een functioneel cookie. Vermeld wel dat je het gebruikt. Hangt je webshop ook advertentiepixels aan het afrekenen, dan gelden daarvoor de regels voor tracking cookies.

Mag ik Google Analytics zonder toestemming gebruiken?

Alleen als je kunt onderbouwen dat je instelling weinig gevolgen heeft voor de privacy. Dat oordeel is aan jou, niet aan Google. Ik laad het op mijn eigen site pas na toestemming, zodat ik die afweging niet hoef te maken.

Wat moet er over cookies in mijn privacyverklaring staan?

Welke gegevens je verzamelt, waarvoor je ze gebruikt, hoe lang je ze bewaart, welke bedrijven ze ontvangen en hoe bezoekers hun toestemming intrekken. Dat zijn de punten die Ondernemersplein noemt. Een aparte cookieverklaring mag ook.

Welke boete krijg ik zonder geldige cookiebanner?

Een bedrag noem ik niet, want dat staat niet op de overheidspagina's die ik las. Ondernemersplein schrijft wel dat de Autoriteit Persoonsgegevens controleert of je cookiebanner aan de regels voldoet. Reken er dus op dat er gecontroleerd wordt.

Kan een gratis cookiebanner-plug-in volstaan?

Dat hangt af van de instellingen, niet van de prijs. Loop de lijst met eisen langs en test de banner zelf: staan er cookies voordat iemand kiest, is weigeren duidelijk, en kan de keuze later worden aangepast? Voldoet hij daar niet aan, dan helpt het logo van de plug-in niet.

Bronnen

Waar ik feiten van buiten noem, staat hier de officiële bron.

Wil je dit niet zelf uitzoeken?

Stuur me een bericht met wat je wilt bereiken. Ik zeg je wat ik zou doen en wat dat kost. Je krijgt binnen twee werkdagen antwoord, van mij zelf.

Bedragen en wat erin zit staan op Prijzen.

Meer vragen over dit onderwerp

Terug naar alle vragen: Website beheren